22 Haz 2022 - 08:10- Yenigün, Güven GÜNEŞ
İİZMİRLİ SAĞLIKLI YAŞLANMAK İSTİYOR
Türkiye ortalamalarının üzerine çıkan İzmir’in yaşlı nüfusu, yaşlı dostu şehirlerde kaliteli yaş almak istiyor. Yaşlı bağımlılık oranının artarak %50’ye yaklaşacak olması büyük bir tehlike
Yaşlı nüfusu 5 yılda yüzde 24 artarken İzmir ülke ortalamasının üzerine geçti. Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı ise kritik seviyelere yükseliyor.
Nüfus projeksiyonlarına göre, yaşlı bağımlılık oranının 2025 yılında yüzde 16.4, 2030 yılında yüzde 19.6, 2040 yılında yüzde 25.3, 2060 yılında yüzde 37.5 ve 2080 yılında yüzde 43.6 olacağı öngörüldü. Gerek yaşlı nüfus gerekse yaşlı bağımlılık oranlarında Türkiye ortalamasının üzerindeki İzmir’de geriatri hizmetlerin arttırılması isteniyor.
İZMİR DAHA HIZLI YAŞLANIYOR
Türkiye’de yaşlı nüfusun son beş yılda yüzde 22’nin üzerinde arttığına dikkat çeken Ege Geriatri Derneği Başkanı Doç Dr. Sevnaz Şahin, “Türkiye’de hızla yaşlanan bir nüfus var. İzmir ise Türkiye ortalamasının üstünde bir yaşlı nüfusa sahiptir. 2030 yılı için Türkiye’de yaş ortalaması 35.6 olması beklenirken, İzmir ise şimdiden 37.6 yaş ortalamasıyla bunu geçmiştir. Bunun neticesi olarak her geçen yılda ülkede yaşlı bağımlılık oranları da paralel olarak artıyor. Türkiye’de yaşlı bağımlılık oranı 2007 yılında yüzde 10.1 iken, 2021 yılında yüzde 14.3 olmuştur. İzmir’e baktığımızda bu rakam, 2007 yılında yüzde 11.4 iken 2021 yılında ise yüzde 17.6 olmuştur. Hem yaş ortalaması hem de yaşlı bağımlılık oranlarında İzmir ülke ortalamasının üstünde yer alıyor. Yaşlı nüfus aşamasından çok yaşlı nüfus aşamasına geçmiş olan İzmir’de yaşlılara yönelik sağlık ve sosyal politikaların geliştirilerek arttırılması gerekiyor. Yaşlanan nüfusa ilişkin politikaların geliştirilmesi ve var olan şartların da düzelterek iyileştirmesi konusunda yetersiz kalınmaktadır. Toplum ve ülkeyi yönetenler değişen sosyoekonomik ve demografik yapının farkında değildir” diye konuştu.
İzmirli sağlıklı yaş almak istiyor
“CEVAP VERMEKTE YETERSİZ KALINIYOR “
Yaşlılık ile birlikte destek ve bakım gereksinimlerinin de arttığına dikkat çeken Ege Geriatri Derneği Genel Sekreteri Psikolog Mevlüt Ülgen, “Mevcut yaşlı bakım merkezleri, yaşlı danışma merkezleri, yaşlı dinlenme evleri gibi bakım ve dinlenme merkezlerinin yetersiz olduğu açıktır. Bu eksikliğin en büyük nedenlerinden biri de ‘Türk aile yapısı yaşlısına bakar’ düşüncesidir. Yetkililerde ve toplumda bu düşüncenin hakim olması ihtiyaç duyulan merkezlerinin arttırılması ve buna yönelik çalışmalarda bir engel olarak karşımıza çıkıyor. Devlete bağlı yaşlı bakım merkezlerine başvurduğunuzda 3-4 yıl gibi bir süre beklemeniz gerekiyor. Talep çok fakat talebi karşılayacak kadar bakım veya benzeri merkezlerin olmayışı süreleri de uzatmaktadır. Özel kuruluşlara yönelmek istenirse 6 ila 20 bin lira arasında değişen ücretler karşımıza çıkıyor. 65 yaş üstü ve emekli birinin bu rakamları karşılaması da mümkün görünmüyor. Bu insanların tek seçenekleri devlet kurumları olsa da buralarda da yıllarca sıra beklemeleri gerekiyor” dedi.
İzmirli sağlıklı yaş almak istiyor
“KENT PLANMLAMASI GEREKİYOR”
Kentlerin, aktif ve sağlıklı yaşlanma konseptine uygun hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Ülgen, “Yaşlıların toplumsal katılımlarını artırılması gerekmektedir. Konutlarımızın büyük halen büyük çoğunluğunda asansör ve rampaların olmadığını görüyoruz. Sosyalleşmek ve günlük fiziksel aktivitelerini için dışarıya çıkan yaşlıların karşısına bu seferde kaldırım ve yol gibi sorunlar çıkıyor. Yaşlı nüfusun ölüm sebepleri arasında birinci sırada gelen düşmeye bağlı ölümler olduğunu görüyoruz. Buradaki engellerin kaldırılması gerekiyor. Konut, ulaşım, yol ve kaldırımların özellikle yaşlı insanlarında kullanımlarını göze alarak düzenlenmesi gerekiyor. Bu da bizlere yaşam alanlarındaki düzenlemelerin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Yaşlılara yönelik kültürel, sanatsal ve hobi gibi merkezlerin arttırılarak toplumsal hayatın içine dâhil edilmeleri gerekiyor. Bu sayede yaşlılar hem fiziksel hareketlenmeye yönlendirmiş hem de sosyal hayatın içine dâhil ederek psikolojik bir destek sağlamış oluyorsunuz. Sağlıklı yaşlanma ve buna yönelik yatırımlar ileride bakım ve sağlığa harcanacak paralardan kat ve kat daha az olacaktır” dedi.
“EMEKLİ AYLIĞININ 2 KATINDAN FAZLA”
Anneannesini, devlet kurumlarında yer bulamadığı için özel bir yaşlı bakım evine yerleştirdiklerini belirten Cemre Civelenk, “Çalıştığım için geçtiğimiz yıl 93 yaşındaki anneannemi ihtiyaçlarının karşılanması ve bakımlarının yapılması için aylık 6 bin lira ücret karşılığında özel bir bakım evine yerleştirdik. Anneannemin emekli maaşıyla bu rakamı ödemesinin imkânı yok. En düşük ücret olan 6 bin lira bile aldığı emekli aylığının 2 katından bile fazla. Devletin bu alanda daha fazla yatırım yapıp bakım ve yaşam merkezlerini arttırması gerekiyor” diye konuştu.
İzmirli sağlıklı yaş almak istiyor
ANNESİNİ KAYBETTİ
Çalıştığı ve bakacak kimsesi olmadığı için annesini evinin yakındaki bir bakım merkezine verdiğini belirten Z.Y, “Annemi evimin yakınında olan özel bir huzurevine yerleştirdim. Her gün gidip ihtiyaçlarını karşılıyordum. Bir gün telefon geldi ve annemi rahatsızlandığı için hastaneye kaldırdıklarını söylediler. Durumu önce bizden gizlediler. Kurumdaki hasta bakıcı tarafından kaynar suyla banyo yaptırılıyor. Ardından fenalaşıyor ve çok su kaybettiği içinde hayatını kaybediyor. Bununla ilgili davamız sürüyor. Sayısı her geçen gün artan özel bakımevi, huzurevi gibi yerlerin denetimlerinin eksik olduğunu düşünüyorum. Bu bir sorun ve giderek te büyüyor. Bu konuyla ilgili düzenlemeler yapılması gerekiyor” dedi.
